Onze occasiontoppers


image/jpeg
 
image/jpeg

image/jpeg

Komt de vliegende auto ooit van de grond?


 

07-04-2011 - Al snel na de uitvinding van de auto (1886) en het vliegtuig (1903) bedachten pioniers dat het helemaal geweldig zou zijn als je beide uitvindingen kon combineren tot een vliegende auto (of een rijdend vliegtuig, hoewel dat minder bekt). Er zijn al een paar succesvolle prototypen gebouwd, er bestaan al heel lang gyrocopters, en het wachten is op de productieversie van de Moller Skycar, de Terrafugia Transition of de PAL-V.

 

In 1917 ontwierp Glenn Curtis de eerste vliegende auto, maar die kwam nooit verder dan een prototype dat nooit een meter heeft gevlogen. Er waren in die jaren nog geen files op de wegen of security checks op de vliegvelden zodat de behoefte aan een vliegende auto erg laag was. Pas in 1937 bedacht Waldo Waterman zijn prachtige Aerobile, met afneembare vleugel waarvan er vijf zijn gebouwd en die ook echt reden en vlogen. Robert Edison Fulton bouwde in 1946 zijn Fulton Aerophibian, waarvan de propeller en het achterste gedeelte met de vleugels op het vliegveld achterbleven terwijl de piloot naar huis reed. Uit 1949 stamt de Taylor Aerocar, die nog steeds functioneert. Dit apparaat laat zijn vleugels heel slim achter op het vliegveld, of de eigenaar laadt ze in de lengterichting op een aanhangwagen om ze mee naar zijn werk te nemen.

 

Je liet de staart van de Fulton Airphibian (1946) gewoon achter op het vliegveld.

Foto: FlugKerl2.

 

Pinto
In de jaren vijftig is Ford serieus bezig geweest met de ontwikkeling van vliegende auto’s. Een belangrijk struikelblok was het amateurisme van de Amerikaanse luchtverkeersleiding. Met hun systeem van handgeschreven kaartjes met daarop de vluchthoogte en andere vluchtgegevens zou de door Ford voorziene massaproductie nooit van de grond kunnen komen. Je moet bedenken dat dit het pre-computer tijdperk was en dat je op ons eigen Schiphol nog voor niets kon parkeren, gesteld dat je een auto bezat en er iets te zoeken had.
De wonderlijkste vliegende auto was de AVE Mizar, waarbij de achterkant van een Cessna Skymaster werd vastgelast op de beruchte Ford Pinto. Hij zou voor minder dan 30.000 dollar op de markt moeten komen, maar het hele project werd afgeschoten toen in 1973 een prototype neerstortte. De las was losgetrild. De Ford Pinto was al berucht vanwege de verkeerd geplaatste benzinetank die bij aanrijdingen van achteren kon ontploffen, en nu was er ook één neergestort. Een twijfelachtige primeur.

 

De AVE Mizar (1973) zag er niet uit en is ook nooit wat geworden.

 

Vleugels
Alle vliegende auto’s tot dan toe hadden het probleem ‘wat doen we met de vleugels?’ Je had LPA’s (Leave a Piece at the Airport) en TAW’s (Take it All With you), maar beide oplossingen waren uiteindelijk onpraktisch. De techniek schrijdt almaar voort, zodat er nu vouwbare en meer compacte vleugels te fabriceren zijn, en de motoren almaar kleiner en krachtiger worden. Bovendien zijn computers nu krachtig genoeg om vliegverkeer in juiste banen en hoogtes te leiden. Dat opent perspectieven, al is het nog altijd wachten op de eerste massageproduceerde en betaalbare vliegende auto. Er zijn twee Amerikaanse bedrijven die denken de eerste te zijn. Moller International met zijn Skycar en Terrafugia met de Transition. 

 

Het staart- en vleugeldeel van de Taylor Aerocar (1949) nam je desgewenst mee op een aanhangwagen. Foto: Ciar, Museum of Flight, Seattle.

 

Skycar
Richard Moller werkt al jaren aan zijn Skycar, maar vooralsnog zonder veel succes. Acht roterende wankelmotoren met propellers en een geavanceerde aerodynamica maken vleugels bijna overbodig. De Skycar zou voor minder dan 100.000 dollar op de markt komen, ongeveer een liter benzine per tien kilometer verbruiken en verticaal kunnen landen en opstijgen. Het ding ziet er adembenemend uit. Als de Skycar er ooit komt, is hij het antwoord op heel veel vragen. Helaas is de Skycar nog niet verder gekomen dan een korte testvlucht hangend aan een kraan. Moller International bevindt zich in zwaar weer, en is zelfs beschuldigd van fraude door Amerikaanse investeringswaakhonden. Beleggers en mensen die een aanbetaling hebben gedaan, willen nu eindelijk hun geld of hun Skycar zien. 

 

Richard Moller’s Skycar lijkt uit een SF-film te zijn weggevlogen/-gereden, maar hij kwam helaas nog niet verder dan een testvlucht aan een kraan in 2003.

 

Transition
Minder mooi dan de Skycar maar veel realistischer is de tweepersoons Transition van het Amerikaanse Terrafugia (‘Ontsnap de aarde’). De Transition is meer een vliegtuig dat kan rijden dan een auto die kan vliegen, terwijl de techniek veel minder vergezocht is dan die van de Skycar. De vleugels zijn in een halve minuut op twee scharnierpunten samengevouwen en dan rijdt het apparaat bijna als een auto over de weg. Het ding heeft een startbaan nodig van 500 meter. Verwachte prijs ligt tussen de 200.000 en 250.000 dollar. De Transition heeft geslaagde testvluchten en –ritten gemaakt. Eind van dit jaar begint de handmatige productie en daarna zou de serieproductie worden gestart. Er zijn er al ruim 200 verkocht en aanbetaald. Vliegrijders hebben een rijbewijs en een licht vliegbrevet nodig. 

 

De Transition van Terrafugia lijkt de eerste massavliegauto te worden. Foto: Terrafugia.

 

Gyrocopters
Een andere techniek die ook ooit vliegende auto’s zou kunnen opbrengen is die van de autogyro of gyrocopter. Op het eerste gezicht lijkt een autogyro op een helikopter. Bij een heli wordt de rotor door een motor aangedreven, maar in een autogyro wordt de rotor uitsluitend in beweging gebracht door de langsstromende lucht. Deze creëert daardoor de hefkracht. De voorwaartse beweging ontstaat door een verticale propeller of een straalmotor. Die verticale stuwmotor is de zwakke plek om een gyrocopter in te zetten als auto. De gyrocopter werd al in 1923 uitgevonden door de Spanjaard Juan de la Cierva y Codorníu. Na de uitvinding van de helikopter verdween de autogyro min of meer in de vergetelheid, al figureerde de Little Nellie wel in de Bond-film You only live twice. Oh ja, en in Mad Max 2 vliegt de halfgekke Gyro Captain met zo’n apparaat. 

 

Little Nellie (met bouwer/piloot Ken Wallis) is de gyrocopter uit de Bond-film ‘You only live twice’.

 

PAL-V
Een veelbelovende ontwikkeling is de PAL-V, uit ons bloedeigen Nederland. De PAL-V is een gyrocopter met een horizontale niet-aangedreven hefschroef en een verticale aangedreven propeller. In de rijstand worden de schroeven samengevouwen en gaat de aandrijving naar de wielen. Extra bijzonder is dat de PAL-V de ‘kantelende’ rijeigenschappen heeft van de Carver, ook al zo’n bijzondere Nederlandse vinding. De PAL-V deed aanvankelijk enorme stofwolken aan publiciteit opwaaien maar de laatste tijd is het jammer genoeg vrij stil rondom dit product. 

 

De PAL-V is Neerlands trots en misschien de eerste seriegebouwde gyrocopter ooit.

 

Wordt het ooit wat?
Tja… De tijd lijkt in vele opzichten rijp voor een vliegende auto. Meer files, mensen worden mobieler en willen verder reizen, de rekencapaciteit van computers neemt steeds verder toe en er worden steeds lichtere en sterkere materialen ontwikkeld. In andere opzichten heeft de vliegauto de tijdgeest tegen. Brandstoffen worden schaars, het is niet meer salonfähig om in je eentje de dampkring te vervuilen en eigenlijk zouden we allemaal de hogesnelheidstrein moeten nemen als we dan toch zo nodig ver weg willen. En het allerbelangrijkste: het schijnt maar niet te lukken om zo’n ding veilig en in massa te produceren. Misschien is het wachten op een vliegende ligfiets met hybride trapondersteuning.


  

| Disclaimer